ท่องเที่ยวลอยโคมยี่เป็ง ธุดงคสถานล้านนาประเพณีของชาวล้านนา จ.เชียงใหม่

เที่ยวเชียงใหม่ ธุดงคสถานล้านนา – ลอยโคมยี่เป็ง เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาช้านานของชาวล้านนา ซึ่งจะจัดขึ้นในวันเพ็ญเดือน 12 หรือวันลอยกระทง ในภาษาคำเมืองของทางเหนือ “ยี่” แปลว่า สอง และคำว่า “เป็ง” หมายถึง เพ็ญ หรือพระจันทร์เต็มดวง ดังนั้นจึง หมายถึงประเพณีพระจันทร์เต็มดวงในเดือนสอง โดยในพงศาวดารโยนกและจามเทวี มีบันทึกว่าครั้งหนึ่งได้เกิด อหิวาตกโรคขึ้นในแคว้นหริภุญไชย ทำให้ชาวเมืองต้องอพยพไปอยู่เมืองหงสาวดี นานถึง 6 ปี จึงจะเดินทางกลับ มายัง บ้านเมืองเดิมได้ เมื่อเวลาเวียนมาถึงวันที่จากบ้านจากเมืองไป จึงได้มีการทำกระถางใส่เครื่องสักการบูชา ธูปเทียนลอย ลอยตามน้ำ เพื่อให้ไปถึงญาติพี่น้องที่ล่วงลับไป เรียกว่า การลอยโขมด หรือลอยไฟ 🏮🔥

ธรรมเนียมปฎิบัติของชาวล้านนาอย่างหนึ่งนอกเหนือจากการลอยกระทงในแม่น้ำก็คือ การจุดประทีปโคมลอยขึ้นไปสว่างไสวบนท้องฟ้า โดยมีคติความเชื่อว่า เพื่อบูชาพระเกตุแก้วจุฬามณี บนสรวงสวรรค์

ประเพณีการลอยโคมยี่เป็ง ได้มีการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นจนมาถึงปัจจุบัน กลายเป็นกิจกรรมที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติให้มาร่วมในประเพณีการลอยโคมยี่เป็งที่จัดขึ้นในช่วงเทศกาลลอยกระทงโดยได้รับการสนับสนุนจากทางเทศบาลนครเชียงใหม่ นับเป็นประเพณีที่เก่าแก่ที่ยึดถือและปฏิบัติสืบเนื่องกันมาตั้งแต่โบราณกาล วิถีชีวิตของชาวล้านนานั้น เป็นที่ประจักษ์ถึงความงดงามอ่อนช้อย และเป็นที่ประทับใจแก่ผู้ที่พบเห็น ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ซึ่งความงามทั้งหมดนี้ ได้รับอิทธิพลมาจากพระพุทธศาสนา เป็นเวลายาวนานกว่า 700 ปี ที่ธุดงคสถานล้านนา มีการจัดลอยโคมเป็นส่วนหนึ่งใน”งานบุญทอดกฐินล้านนาสามัคคี และพิธีจุดประทีปลอยโคมถวายพุทธบูชา เพื่อเฉลิมฉลองการทอดกฐินล้านนาสามัคคี เพื่ออนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณีพื้นบ้านของไทย …นับตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2532 เป็นต้นมา ธุดงคสถานล้านนา จ.เชียงใหม่ พร้อมด้วยอำเภอสันทราย และสถาบันการศึกษา วัด และหน่วยงานภาครัฐ-เอกชน ได้ร่วมกันสืบสานศิลปวัฒนธรรมล้านนา และประกอบพิธีจุดประทีป และโคมลอยเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งจะทำการลอยโคมพร้อมกันโดยนักปฏิบัติธรรม ประมาณ 3,000 ดวง จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ระหว่างปลายเดือนตุลาคม – ปลายเดือนพฤศจิกายน ซึ่งมีกำหนดการที่ไม่แน่นอนจะประกาศเป็นปีๆ ไป

กิจกรรมในงานจะมีพิธีทอดมหากฐินสามัคคีซึ่งจะจัดขึ้นก่อนในช่วงบ่าย และได้ร่วมกันน้อมรำลึกถึงองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วยการจุดประทีป และลอยโคมขึ้นสู่ท้องฟ้าถวายเป็นพุทธบูชา สร้างความสว่างไสว ทำลายความมืดมิดในยามราตรี ดุจดังพระสัจธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ที่สามารถขจัดความมืด ความไม่รู้ และอวิชชา ให้หมดไปจากใจของชาวโลก เหลือไว้แต่ใจที่สว่างไสวกับร้อยยิ้มอันปิติใจจากพวกเราที่จะได้ไปร่วมงานกัน

โคมธรรมชัยจะทำด้วยกระดาษสีขาวติดบนโครงไม้ไผ่ เมื่อติดไฟจะมีสีสันสวยงามท่ามกลางความมืดมิด จุดเชื้อไฟตรงกลางเพื่อที่จะให้ไอร้อนทำให้อากาศในโคมเบากว่าอากาศภายนอก หลักการเดียวกันกับบอลลูน พาโคมลอยขึ้นสู่อากาศ ชาวล้านนามีความเชื่อว่าการจุดโคมลอยและปล่อยขึ้นไปในอากาศเป็นการปลดปล่อยความทุกข์โศกและเรื่องร้ายๆ ให้พ้นตัวและลอยไปกับอากาศ และยังเชื่ออีกว่าเป็นการบูชาพระจุฬามณีเจดีย์ (เจดีย์บรรจุมวยผมของเจ้าชายสิทธัตถะที่ตัดออกตอนออกผนวช) บนสวรรค์

การเดินทางร่วมงานลอยโคม ยี่เป็งธุดงคสถานล้านนา ใช้ทางหลวงหมายเลข 1001 จากตัวเมืองเชียงใหม่ขึ้นไปทางเหนือ ( มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ) ถึงด่านชั่งน้ำหนักซ้ายมือ เตรียมหาที่กลับรถเลี้ยวเข้าถนนบ้านเกษตรใหม่ จะมีป้ายบอกทางไปงาน

พิธีแห่กฐินล้านนา เมื่อตอนต้นเราได้บอกบ้างแล้วว่างานลอยโคมที่สวยๆ และยิ่งใหญ่ปล่อยครั้งเดียวพร้อมกันนับพันดวงนี้เป็นงานอันสืบเนื่องมาจากงานบุญทอดกฐินล้านนาสามัคคี และพิธีจุดประทีปลอยโคมถวายพุทธบูชา เพื่อเฉลิมฉลองการทอดกฐินล้านนาสามัคคี ของธุดงคสถานล้านนา ในมุมมองของนักท่องเที่ยวย่อมเห็นเป็นสิ่งสวยงาม ในมุมมองของพุทธศาสนิกชนคือการจัดงานบุญที่ยิ่งใหญ่ แต่หลายๆ เว็บจะเขียนให้เห็นภาพของการลอยโคมเป็นพันๆ ดวงบนท้องฟ้า ส่วนเรื่องราวก่อนจะมีการปล่อยโคมอาจจะกล่าวถึงน้อยมาก ในฐานะของคนทำสื่ออยากจะถ่ายทอดเรื่องราวเหล่านี้ให้ละเอียดมากขึ้น ก็เลยเริ่มจากขบวนการแห่กฐินขึ้นบริเวณศาลาของธุดงคสถานล้านนา

โดยการไปเที่ยวในเมืองเชียงใหม่ที่ไม่ไกลจากสันทรายมากนักเพื่อที่จะเข้ามางานได้ทันก่อนรถจะติด ก็เป็นช่วงเวลาที่จะมีการจัดพิธีบุญกฐินสามัคคีพอดีจึงได้เห็นความสวยงามของพิธีตั้งแต่เริ่มต้น ขบวนกฐินสามัคคีล้านนาจะค่อยเคลื่อนขึ้นไปบนศาลาอย่างสวยงาม ประมาณ 4 โมงเย็นเมื่อการทอดกฐินสามัคคีล้านนาเสร็จสิ้นลง ช่วงเวลาต่อจากนั้นเจ้าหน้าที่จะเตรียมดวงประทีปสำหรับจุดเชื้อไฟที่อยู่ในโคมธรรมชัย ด้วยการตั้งเป็นแถวห่างเท่ากันอย่างเป็นระเบียบ ช่วงนี้นักท่องเที่ยวจะยังไม่เดินทางเข้ามาในบริเวณงาน แต่ช่างภาพจำนวนมากมาถึงกันแล้วและก็จัดแจงหามุมที่ตัวเองจะถ่ายภาพอันเป็นความสวยงามที่น่าบันทึกเอาไว้ ช่วงเวลาประมาณ 5 โมงเย็น จะเห็นนักท่องเที่ยวและผู้ร่วมพิธีกรรมในครั้งนี้เริ่มเข้าไปจับจองพื้นที่ที่จะปล่อยโคมร่วมกันใช้เวลาไม่นานก็จะเห็นลานกว้างเต็มไปด้วยผู้คน ช่วงเวลานี้รถจะเริ่มติด และลานจอดรถของมหาวิทยาลัยแม่โจ้จะเริ่มมีรถจอดมากขึ้นเรื่อยๆ จนเต็ม พอเริ่มค่ำเราจะเห็นคนมาเต็มลานจนแน่นในระหว่างนี้พิธีการสวดมนต์ก็จะเริ่มขึ้นบริเวณตรงกลางของลานกว้าง

  • ประธานในพิธีจุดเทียนชัย พิธีในช่วงเย็นจะใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง (18.00-19.00 น.)
  • กัลยานมิตรปล่อยโคมธรรมชัย หลังจากพิธีการทางสงฆ์เสร็จลงก็เป็นฤกษ์อันดีสำหรับการปล่อยโคมธรรมชัยขึ้นพร้อมกันกลางท้องฟ้า ผู้มาร่วมพิธี (ใส่ชุดขาว) จะเริ่มนำโคมมาจุดไฟที่ดวงประทีปที่ตั้งไว้แล้วถือโคมเอาไว้เพื่อรอให้ความร้อนในโคมมากพอที่โคมจะลอยขึ้นฟ้า และรอสัญญาณเพื่อที่จะปล่อยขึ้นพร้อมๆ กัน
  • ผู้มาร่วมงานจุดโคมพร้อมกัน เมื่อเห็นผู้ร่วมพิธีในชุดขาวเริ่มจุดโคม ผู้มาร่วมงานทั่วไปก็จะเริ่มจุดตามๆ กัน จนในที่สุดลานกว้างก็สว่างไสวไปด้วยแสงจากโคมธรรมชัยหลายพันดวง
  • พลุสัญญาณ เมื่อได้เวลาแล้วก็จะมีพลุจุดขึ้นไปบนฟ้า จากนั้นก็จะเริ่มปล่อยโคมที่ร้อนได้ที่ให้ล่องลอยขึ้นพร้อมกัน
  • ทิปสำหรับเก็บภาพลอยโคมยี่เป็ง ในที่นี้บอกก่อนเลยครับว่าควรถ่ายให้โคมสว่างพอสมควร ด้วยการตั้งกล้อง ISO ให้สูงหน่อย อย่างน้อยน่าจะเกิน 1600 สำหรับผู้ถ่ายด้วยโหมด A หรือ AV ให้ดูค่าสปีดชัตเตอร์ให้ได้ถึง 1/100 ด้วยการปรับรูปรับแสง (f) เพื่อให้โคมคมสวยไม่เบลอหรือไหว แต่ตอนนั้นตั้ง ISO แค่ 800 เลยเห็นโคมไหวนิดๆ แต่ก็ยังพอรับได้ แต่ถ้ามีคราวหน้าต้องไม่พลาดในการปรับค่ากล้องแบบที่บอกไป

ช่วงเวลาเพียงไม่กี่นาทีโคมทั้งหมดลอยขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างรวดเร็วและก็จะมองเห็นเป็นจุดเล็กๆ บนท้องฟ้าโอกาสในการเก็บภาพของเรามีน้อยมาก หลังจากที่เข้ามารอประมาณครึ่งวันดังนั้นเราต้องถ่ายภาพด้วยความตั้งใจเต็มที่

ความสวยงามของงานนี้ทำให้มีนักปฏิบัติธรรมเข้ามาร่วมงานมากมายจากหลายจังหวัด มีนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาจากหลายประเทศ ไม่ว่าจะเป็นเอเซียหรือยุโรป ธุดงคสถานล้านนาไม่ได้จำกัดการเข้าร่วมงานนี้ของบุคคลทั่วไป แต่มีข้อปฏิบัติที่อยากให้ยึดถืออย่างเคร่งครัดเพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยของงาน ดังนี้

ข้อปฏิบัติในการเข้าร่วมงาน

กรุณาให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ในการตั้งจุดตรวจค้นก่อนเข้างาน ดังนี้

  • มาตรการด้านความปลอดภัยเพื่อป้องกันอัคคีภัย
  1. ไม่อนุญาตให้นำโคมภายนอกเข้างาน เพราะคณะกรรมการได้จัดเตรียม “โคมธรรมชัย” ซึ่งเป็นโคมมาตรฐานให้ร่วมบุญอยู่ในงานแล้ว
  2. ไม่อนุญาตให้ซื้อขาย นำเข้า และจุดดอกไม้ไฟ ประทัด พลุ ดลอดจนอุปกรณ์อื่นๆ ที่ทำให้เกิดประกายไฟในบริเวณงาน
  • มาตรการด้านการส่งเสริมศิลธรรม
  1. ห้ามจำหน่ายหรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในบริเวณงาน
  2. แต่งกายด้วยชุดพื้นเมือง ชุดขาว หรือชุดสุภาพเท่านั้น

ข้อมูลเพิ่มเติม

  • เนื่องจากพื้นที่จัดงานรองรับผู้เข้าร่วมงานได้จำกัด และเส้นทางเข้างานค่อนข้างคับแคบ จึงอาจทำให้การจราจรติดขัดตั้งแต่แยกโรงพยาบาลเทพปัญญา ไปจนถึงมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ตั้งแต่เวลา 00 น. และอาจติดขัดมากจนไม่สามารถเข้าในบริเวณงานได้ตั้งแต่เวลา 18.30 น.
  • หลีกเลี่ยงการใช้รถทัวร์ หรือรถบัสรับส่งผู้โดยสาร เพราะไม่มีพื้นที่จอดรถใหญ่บริการ
  • สามารถเข้าร่วมงานบุญนี้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น และคณะกรรมการจัดงานไม่มีสิทธิประโยชน์ใดๆ ร่วมกับบริษัททัวร์ทุกแห่ง

เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปด้วยความปลอดภัยและสงบเรียบร้อยตามพุทธประเพณีที่ดีงาม จึงขอความกรุณาปฏิบัติตามทุกมาตรการอย่างเคร่งครัด ด้วยความปรารถนาดีจากคณะกรรมการจัดงาน และขออนุโมทนาบุญกับทุกท่านมา ณ โอกาสนี้ ขอให้ทุกท่านที่เดินทางไปร่วมในงานนี้ ได้ทำบุญและชมความสวยงามนี้สมปรารถนา และอนุโมทนาบุญด้วย

Copyright © 2018. All rights reserved.